Hedy Lamarr, para quen o descoñecido sempre foi atractivo

Hedy Lamarr, nome artístico da actriz Hedwig Eva Maria Kiesler ao ir aos Estados Unidos. Nacida en Viena o 9 de novembro de 1914, Hedy foi coñecida como a muller máis bela da historia do cine pero, ademais da súa carreira como actriz, era unha muller moi intelixente que colaborou cos EE UU na II Guerra Mundial como inventora.

imagen Medrou cunha educación moi completa, considerada polos profesores como unha rapaza superdotada. Aos 17 anos comezou a súa carreira como actriz nunha producción alemá e, para dedicarse totalmente á actuación, abandonou os estudos de enxeñería. No ano 1932 protagoniza a película checa Extáze, moi polémica por ser a primeira película en mostrar a face dunha muller durante un orgasmo.

Tras este traballo, os seus pais, moi avergoñados, cásana cun empresario armamentístico austríaco que mantiña importantes contactos co réxime nazi. El obrígalle a ir con el ás súas reunións, mostrándoa case como un trofeo e tena completamente vixiada. Durante esta época retoma os estudos de enxeñería e, anos despois, farta, foxe a París. Nesta viaxe coñece a Louis B. Mayer, o cal lle ofrece traballo en Hollywood.

Na década dos 40 explota as súas dotes de actriz e inventora en EE UU. En 1941 patenta, xunto co músico George Antheil, un sistema secreto de comunicacións, o actualmente coñecido como Transmisión en Espectro Ensanchado por Salto de Frecuencia, que consiste en fragmentar o mensaxe e mandar cada parte por unha frecuencia diferente para que fose máis difícil de rastrexar. Este invento, aínda que non foi utilizado na II Guerra Mundial, si o foi na crise dos mísiles de Cuba e actualmente é usado nas transmisións inalambricas, como o Wi-Fi.

A pesar de todo, o seu recoñecemento tardou en darse e sumado ao declibe da súa carreira como actriz levouna, tras unha serie de desafortunados acontecementos, a recluírse na súa casa en Florida, onde morreu no ano 2000.

Día Internacional do Inventor, celébrase o 9 de novembro, día do seu aniversario, na súa honra.

Para min esta muller é un exemplo de saber o que che gusta (a ela a actuación e a enxeñería) e facelo. As circunstancias que a levaron a onde chegou, como a educación que lle deron os pais ou o odio cara ao nazi que lle quedou da súa experiencia co seu primeiro marido, levárona a facer o que lle gustaba e o quería cunha motivación, deixándonos un importante legado.

Enlaces consultados: 

Hedylamarr.com: a súa páxina web oficial, en inglés. https://www.hedylamarr.com/about/biography/

Muyhistoria.com: páxina da subdivisión Muy Historia de Muy Interesante, artículo sobre Hedy Lamarr por María Fernández Rei, editora da páxina. https://www.muyhistoria.es/contemporanea/articulo/hedy-lamarr-reconocida-actriz-e-inventora-del-wifi-141475066500

Mujeresconciencia.com: blog dedicado a falar de mulleres que traballaron na ciencia e na tecnoloxía, artículo sobre Hedy Lamarr pola física Laura Morrón. https://mujeresconciencia.com/2015/11/30/hedy-lamarr-la-inventora/

 

O ADN das mulleres é invisibilizado polo patriarcado.

Dende fai décadas, centos de mulleres adicadas á ciencia, foron invisibilizadas e ocultadas tras a persoaxe dun home, ó cal se lle atribuían todos os logros destas. Rosalind Franklin (unha biofísica cuxo traballo tamén destacou no ámbito da cristalografia) non foi unha escepción, pois morreu sen que se lle recoñecese o mérito dos seus descubrimentos, que remataron por ser atribuídos a científicos varóns.

imagen

                                                                                                   Imaxe extraída da páxina Flickr.

   Rosalind Franklin (1920-1958) destaca no ámbito científico por ser a impulsora da proposta da estructura do ADN, baseada nas de imaxes desta molécula tomadas a partir da técnica de difracción de Raios X (foi a primeira persoa en conseguilo na súa época).

  A súa educación mantívose en escolas de prestixio inglesas; aínda que tamén tivo unha estancia en Francia onde estudou física e química. Ós 18 anos aproba o exame de ingreso para estudar química no colexio Newnham, en Cambridge; pero a pesares das súas ganas, unha actitude machista por parte do seu pai, opúxose e non aceptou esta decisión. Ante esta situación, é súa tía quen pasa a levar a cabo a financiación dos seus estudo.

  Seis anos despois da súa graduación Física e Química (1941), estivo nun centro de investigación francés; alí foi onde aprendeu a técnica de difracción por  Raios X.

  No ano 1951, volve a Inglterra, o seu fogar, e encontra traballo  no King´s College de Londres (este centro mantiña unha esencia machista amosada na estipulación de que as mulleres nunca poderían alcanzar o mesmo estatus que os homes; tampouco deixaban entrar ás mulleres na sala de profesores). Unha vez alí, encárganlle un estudo sobre a estructura do ADN. Co seu traballo, consigue mellorar o aparato adicado ás imaxes do ADN e crea un método máis óptimo que mellorou as súas fotografías.

  Unha vez obtidos os resultados sobre a estructura do ADN, dá unha charla expondoos. A partir desta, os científicos Watson e Crick comezan a empregar os métodos descubertos por Rosalind. Wilkins, compañeiro da nosa científica, estudoso tamén da estructura do ADN, é quen dous anos despois, lle ensina tres fotografías propiedade de Rosalind, ás súas espaldas, a Watson e Crick. Unha das fotografías era a nomeada como fotografia do número 51, que amosaba o seu gran descubrimento (a estructura helicoidal do ADN).

A combinación dos datos da charla, máis a íncríble fotografía que conseguira observar, motivou a Watson e Crick a elaborar unha publicación (tan só un par de meses despois de mirala) no Nature. Neste artículo, os científicos, non fan ningunha mención a autora do descubrimento e sitúana, tan  só, coma unha das colaboradoras neste estudo. Para este momento, Rosalind xa chegara ás mesmas conclusions que os científicos nomeados anteriormente, pero a rapidez coa que se publicou o artículo impediu propor o seu modelo.

  Seguiu a súa carreira de investigadora neste centro con traballos sobre o virus do mosaico do tabaco e o da polio. Pero en 1956 diagnostícaselle un cancro de ovarios (pénsase que se desenvolveu pola continúa exposición ós Raios X). Despois de tres operacións quirúrxicas e da quimioterapia, morreu no 1958 en Londres.

   Catro anos  despois da súa morte, Watson, Wilkins e Crick reciben o premio Nobel polos estudos da estructura do ADN, no que tansequera nomearon a Franklin. Un acto deshonroso e de mal gusto, por parte dos científicos, dado que non o consegiuran polos seus méritos propios.

  En 1975 Anne Sayre publicou o libro Rosalind Franklind and the DNA, grazas ó cal se deu a coñecer a verdade sobre os descubrimentos de Rosalind.

    As investigación levadas a cabo por Rosalind Franklin, xunto ós seus descubrimentos, para min xogan un claro exemplo da invisibilización que levan sufrindo as mulleres dende tempos inmemoriais. Grazas a estes, a medicina sufriu un gran avance e é deplorable que os méritos reais dos decubrimentos, non sexan atribuídos á propia autora. Esta historia como tantas outras, deben saír á luz para demostrar que os machismos, afectan a todos o ámbitos da nosa vida, e que isto só é un pequeno exemplo de ata onde se extenden.

   Fontes de información:

 · Mujeres con ciencia: Páxina adicada recoñecer o traballo científico levado a cabo polas mulleres. Autor do artículo: Eduardo Angulo, doctor en bioloxía, profesor de bioloxía celular retirado e divulgador científico. Esta páxina web pertence a unha Universidade Vasca. https://mujeresconciencia.com/2014/05/09/el-caso-de-rosalind-franklin/

· Historia de la medicina: Páxina web dedicada á elaboración de artículos relacionados coa historia da mediciña. O autor deste artículo é Jose L. Fresquet, profesor de historia da ciencia na Universitat de València.   http://www.historiadelamedicina.org/franklin.html

 

Lume: somos nós, que ardemos.

A vaga de incendios forestais do mes de outubro na nosa terra será dificil de olvidar. O tema dos incendios forestais que levan moitos anos arrasando Galicia, ocupa agora todas as portadas pola gravedade alcanzada. A seca dos últimos meses, as altas temperaturas, as grandes extensións de monocultivos de especies pirofitas provou un situación limite con perdas de vidas humanas e moitos danos ambientais e económicos.

Arbol queimado

 A prensa, os medios de comunicación e as redes sociais “arden” con novas e comentarios…. , merecen todos a mesma confianza….? Somos quen de distinguir novas escritas con fundamento e basadas en datos fiables doutras que son simples especulacións? E coas redes sociais, que tan activas estiveron durante os lumes e despois deles,  somos capaces de distinguir os comentarios persoais, máis ou menos apasionados pero interesados dunha opinión fundada e razoada (que pode ser tamén apasionada, pero obxectiva)?

A continuación tedes unha serie de enlaces con información sobre os lumes, as súas causas, consecuencias e implicacións sociais.Visitadeos e engadide un comentario a esta entrada sobre a súa fiabilidade (que persoas son as que informan, teñen algún interese, son obxectivas….). Que tipo de información nos aporta: é científica ou divulgativa?

Análise científico dos lumes en Galicia. Artigo sobre a investigación científica dos lumes en Galicia, norte de Portugal e Asturias.

Oito mapas e gráficas para intentar comprender os incendios en Galicia. O portal da ciencia galega.

As matemáticas e os incendios. Artigo de Café e Teoremas, sección de El Pais sobre a aplicación de modelos de simulación na predición dos incendios.

A química e os incendios. Artigo de ciencia do xornal dixital el Heraldo.

Bosque queimado

É un problema complexo, pero non é unha cuestión que afecte so a uns poucos, tócanos a todos e somos todos os que temos que informarnos, opinar, implicarnos, colaborar…

Tal e como di o manifesto lido polos compañeiros e compañeiras do noso centro:“Somos nós, que ardemos”.

Algo teremos que facer.


 

Un blogue para todos e todas…

imagen

Benvidos ao blogue de Climántica, do IES Salvaterra de Miño, para a materia de Cultura Científica.

O tema que estamos a tratar: É necesaria hoxe en día unha cultura científica…? Por que? Para que?

Pensade unha resposta. Despois buscade nun xornal novas de prensa que teñen un contido científico.

Xa podes facer un comentario sobre a Cultura Científica.

Engade tamén a túa opinión sobre empregar un blogue para materia…?

 

(Preme en comentar e escrebe o teu punto de vista a continuación)

 

 

Presentación sobre os OMG

 

Presentación realizada por Iria Souto e Paula Pereira de 1º Bac. A. Nela explicase o que é un OMX e cales poden ser e as súas vantaxes e desventaxas.

 

Aplicacións médicas da enxeñería xenética

Esta é unha presentación feita por Carlos Besada, Iago Pérez e Juan Bargiela, que fala acerca das aplicacións médicas da enxeñería xenética.

 

 

Terapia xénica

Este é o traballo de Leticia, Matilde e Debie, sobre a terapia xénica

 

O noveno planeta?

Lembro cando era pequena, estudiaba e dibuxaba os nove planetas Mercurio, Venus, Terra, Marte, Xúpiter, Saturno, Urano, Neptuno e Plutón. Pero, todo cambiou cando no 2006, nos imformaron que Plutón non era planeta, sen non que un planeta enano. Nese momento empezamos a estudiar os oito planetas do Sistema Solar.

Recentemente descúbrese que ao mellor, non  estabamos tan equivocados cando de pequenos falabamos dos nove planetas. Si, nove planetas, pero cun cambio. O noveno planeta non sería Plutón, se non que sería o Planeta X.

Este planeta, sería 10 veces maior que a Terra, orbitaría arredor do Sol nunha forma moi alargada e estaría 20 veces máis lonxe de Neptuno. Está tan lonxe que tardaría 20.000 anos para completar unha volta arredor da nosa estrela.

 

imagen

“Solo se han descubierto dos auténticos planetas desde la antigüedad, y este sería el tercero. Aún hay una parte muy considerable del sistema solar que no hemos explorado a fondo, lo cual es emocionante”  explican os científicos que publicaron os seus achados na revista Astronomical Journal.

É incrible saber que aínda nos queda moitas cousas por descubrir, sobre o noso Sistema Solar. Levamos dez anos falando dos oito planetas, e que de repente un novo achado nos diga que posiblemente hai un noveno planeta, parece emocionante. É unha investigación curiosa, deixovos un vídeo onde os investigadores explican o seu estudo, sobre o novo planeta: (https://www.youtube.com/watch?v=ILXlvki9uNg).

Webs de información:

Traballo feito por Debie Fernándezno curso 2017-16

     

    O ensaio clínico

    Un ensaio clínico é un estudio que permite aos médicos determinar si un novo tratamento, medicamento ou dispositivo contribuirá a previr, detectar ou tratar unha enfermidade. Os ensaios clínicos tamén axudan aos médicos a descubrir si estes novos tratamentos son inocuos e se son mellores que os tratamentos actuais.

    O carácter experimental do ensaio clínico obriga ao investigador a considerar tres dimensións: a científica, a ética e a normativa xa que se fai necesario protexer a integridade dos pacientes e os seus dereitos así como a fiabilidade dos datos.

    ensaio clinico

     imaxe de https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c3/Female_doctor_examines_a_child.JPEG

     A participación dun ser humano nun ensaio clínico xera unha situación potencial de vulnerabilidade na que os seus dereitos deben quedar claramente protexidos. Cando un médico participa como investigador nun ensaio clínico, actúa simultaneamente como médico e como científico, esta situación pode conducir a un problema ético.

     Os riscos dun ensaio clínico dependen da poboación de pacientes e do obxecto de estudo:

    • Poderían producirse efectos secundarios graves ou incluso mortais.

    • O tratamento podería non ser eficaz.

    • En estudios aleatorios, nin o paciente nin o médico sabe se o paciente recibe o tratamento novo. Doutra forma, alguén podería non recibir tratamento algún. Con todo, que é moi raro que un paciente que participa nun ensaio non reciba tratamento algún.

    • Posiblemente deba ir ao médico con frecuencia ou incluso permanecer no hospital.

    Na miña opinión os ensaios clínicos son un boa maneira de saber se unha menciña é boa ou é  mala, pero sempre tendo o máximo coidado cás persoas que se mostran voluntarias  e servíndolles a mellor atención médica para que non aconteza ningún desastre.

    FONTES DE INFORMACIÓN

     - Texas Heart Institute, é unha organización sen ánimo de lucro dedicada a reducir o efecto das enfermidades   cardiovasculares, http://www.texasheart.org/HIC/Topics_Esp/FAQ/clinical_trials_span.cfm

    - Sociedade Española de Farmacoloxía Clínica, http://www.se-fc.org/gestor/ensayos-clinicos/informacion-general.html

     

    Odontoloxía no Paleolítico?

    As caries sempre estiveron ahí, dende que comezamos a comer hidratos de carbono ata agora. Atopáronse vestixios de dentes con caries en moitas mostras datadas nos asentamentos neolíticos, especialmente nos grupos cazadores-recolectores, pero eran caries sen mais.

    Recentemente atopáronse sinais de caries, a finais do Paleolítico Superior, cunha especie de empaste ou recheo. Mostra de que a odontoloxía non é algo novo, se non que é algo de fai miles de anos. As mostras atopáronse con sinais de ter recibido tratamento, fai uns 13.000 ou 12.740 anos. Este tratamento consiste en perforar e encher, os dentes careados, cun material composto, en substitución da polpa dentraria morta ou infectada.

    Este material era unha mestura de betún, fibras vexetais e posiblemente cabelo. A distribución na cavidade suxire que se trataba dun recheo temporal, que se retiraba na hora xantar.

    “Os resultados mostran que os fundamentos do coñecemento biomédico e a súa aplicación práctica presentáronse moito antes dos cambios socio-económicos relacionadas coa produción de alimentos no Neolítico”. Dín os autores da investigación, publicada no American Journal of Physical Anthropology.

    Foto de empastes dentales paleolíticos

    En conclusión, hai evidencias dunha manipulación dental, a través de ferramentas, para eliminar a polpa afectada e substituíla cun composto orgánico de recheo. Isto déixame impresionada, porque eu pensaba que a odontoloxía era algo novo, pero iso non é así, fai 13.000 ou 12.740 anos que xa existía. Pareceme algo incrible que antigamente se realizasen empastes, ata posiblemente empastes “de quita e pon”.

     Webs de información: